24 van 2555 – Terug naar de bron – Schuldgevoel bij een aankoop

Wandelschoen“Vandaag heb ik een hoop geld uitgegeven”. Dat is een heel relatief punt natuurlijk en het is interessant om te kijken waarom ik deze uitspraak doe. In eerste instantie zie ik het als een opinie die ik baseer op… ja waar baseer ik die eigenlijk op? Even een stapje terug.

Vorige week ontdekte ik dat mijn sportieve schoenen stuk waren. Het waren al niet meer de netste schoenen maar ze liepen nog prima, tot vorige week. Ik heb ze gelijk weggegooid maar liep tegen het feit aan dat ik geen sportschoenen meer had. We moesten schoenen gaan kopen voor mijn zoon en mijn insteek was dat ik tegelijkertijd naar een paar schappelijk geprijsde schoenen kon kijken. Ik heb verschillende schoenen aangepast maar geen enkele schoen zat goed. Ik heb het daarbij laten zitten.

Ik bleef zoeken naar goede motivaties om te verantwoorden waarom ik weer een paar sportschoenen nodig zou hebben. Het familie budget kan het op dit moment wel hebben, maar is het een verantwoorde uitgave? Heb ik het écht wel nodig? Tja, ik zag mijzelf al fietsen met een fietsbroek en een paar nette schoenen aan mijn voeten… Het kan maar is niet handig. En zo kon ik nog wel even doorgaan met redenen te bedenken waarom ik wel een paar sportschoenen nodig zou hebben.

Daarnaast het dilemma tussen het kopen van een goedkoop paar schoenen of een duurder paar van betere kwaliteit. Begin vorig jaar, met nagenoeg geen geld om uit te geven, had ik een paar schoenen gekocht voor nog geen 30 euro. Na een dikke maand kon ik ermee terug naar de winkel vanwege een stukke zool. Ik kreeg een nieuw paar dat na twee manden weer een lekke zool had (leuk als je in de regen loopt: bij elke stap een piepend geluid van lucht door een klein gaatje…). Geen goedkope schoenen meer, is uiteindelijk duurkoop. Maar als je amper geld hebt dan is dat in onze huidige maatschappij je enige ‘keuze’.

Terug naar mijn behoefte om mijn uitgaven te rechtvaardigen. Wat ligt daar aan ten grondslag? Vroeger, toen in op mijzelf ging wonen, kreeg ik geld van mijn ouders en voelde dat ik al mijn uitgaven moest rechtvaardigen naar mijn ouders toe. Soms kon ik dat niet en dat leidde tot het toch ‘stiekem’ doen van aankopen die ik voor mijn gevoel niet volledig kon rechtvaardigen. Maar waar komt die drang vandaan om te rechtvaardigen? Ik kan mij niet herinneren dat mijn ouders bijzonder streng waren in dat opzicht.  Misschien zit het dieper.

Wat ik mij wel kan herinneren van thuis was dat er door mijn vader altijd naar de uitgaven werd gekeken. Ik kan mij herinneren wat mijn moeder dan ook moest rechtvaardigen wat ze zoal had uitgegeven. En dat terwijl ze in mijn beleving soms tegen het zuinige af was met sommige zaken wat leidde tot het kopen van goedkope en soms wat inferieure goederen.

Ik kan mijn vinger er nog niet goed opleggen, maar er is iets uit mijn verleden en het verleden van mijn ouders dat ten grondslag ligt aan mijn behoefte uitgaven eindeloos te verantwoorden en wanneer mij dat niet lukt de neiging hebben om de aankoop verborgen te houden uit angst dat het gaat leiden tot commentaar van mijn ouders, mijn partner, mijn kinderen. Al deze hersenspinsels kunnen ertoe leiden dat ik uiteindelijk een onhandige beslissing neem die vervelende consequenties kan hebben en dat is ook een aantal keren wel gebeurt.

De conclusie is dat ik, zolang ik niet in staat ben om objectief naar uitgaven te kijken, niet eerlijk naar mijzelf kan zijn aangaande de echte motivatie om een aankoop te doen, het risico loop een beslissing te nemen die ongewenste consequenties op financieel gebied kan hebben. In de praktijk valt het reuze mee, het wordt alleen lastig als ik in het patroon kom van verantwoording afleggen in plaats van het nuchter afwegen of de aankoop zinnig is of niet.

Terug naar vandaag. Ik heb uiteindelijk een paar goede sportschoenen gekocht voor een zeer redelijke prijs en van een kwaliteit die zeker een aantal jaren zal meegaan. Vervolgens heb ik nog een aankoop gedaan die al met mijn partner was besproken. Toen in de winkel na het bekijken van leverbaarheid en voorraad bleek dat er geen alternatieven waren die binnen het beoogde bedrag lagen waardoor het artikel toch iets duurder werd, had ik wel weer de vraag van hoe ga ik dit naar mijn partner toe verantwoorden met daaraan gekoppeld een hele reeks aan vragen als: ‘had ik andere winkels moeten langsgaan’ of ‘toch maar niet doen’, enz.

Als je met (te) weinig geld hebt geleefd blijft er een angst dat elke uitgave teveel is. Tegelijkertijd besef je je dat het niet iets kunnen aanschaffen wat je nodig hebt om effectief te kunnen leven een directe bedreiging is op je leven en je daarmee beperkt in je dagelijkse leven en in de dingen die je moet doen om mee te draaien in de maatschappij. Het is goed mogelijk dat die angst van te weinig geld hebben meerdere generaties teruggaat en iets is waar mijn vader zijn hele leven lang tegen heeft gevochten en daarmee een redelijk vermogen heeft weten op te bouwen ook om zich te af te zetten tegen zijn afkomst als zoon van een tuinder die om zijn kost te verdienen zijn hele leven gebogen naar de grond heeft gestaan.

 

Ik vergeef mijzelf dat ik heb geaccepteerd en toegestaan om een waarde oordeel te geven over een bedrag wat ik heb uitgegeven om op die manier tegen mij te zeggen dat ik misschien uitgaven heb gedaan die ik niet had moeten doen in plaats van achter mijn beslissingen te staan die tot die uitgaven hebben geleid.

Ik vergeef mijzelf dat ik heb geaccepteerd en toegestaan om in twijfel te trekken dat ik aankopen doe zonder goede afwegingen te maken omdat ik van mijzelf weet dat ik in bepaalde situaties geen objectieve afweging heb gemaakt en alle consequenties heb willen inzien die het doen van die bepaalde aankoop teweeg brachten.

Ik vergeef mijzelf dat ik heb geaccepteerd en toegestaan om het patroon van rechtvaardiging van mijn uitgaven door te zetten op basis van de gedachten en ideeën in plaats van in het hier en nu met de op dat moment aanwezige feiten de juiste afwegingen te maken en daar ook achter te staan.

Ik vergeef mijzelf dat ik heb geaccepteerd en toegestaan om mijzelf in bepaalde situaties gemanoeuvreerd te hebben waarin ik mij heb laten beïnvloeden en het gevoel heb gehad daar niets meer aan te kunnen veranderen of mij af te sluiten voor een nuchtere afweging en op basis van die situatie een beslissing genomen te hebben tot het doen van een bepaalde uitgave.

Ik vergeef mijzelf dat ik heb geaccepteerd en toegestaan om in situaties die met geld te maken hebben niet te kunnen staan en mij te laten misbruiken omdat ik beïnvloedbaar ben gebleken door argumentatie van anderen die slechts oog hadden voor hun eigen situatie en niet de mijne of het belang van het geheel in ogenschouw namen.

Ik vergeef mijzelf dat ik heb geaccepteerd en toegestaan om in geval van onderhandelingen een minderwaardige positie in te nemen waardoor ik in het voordeel van de andere partij en geheel legitiem door met het resultaat van de onderhandeling in te stemmen, accepteer om voor een lager dan nodig bedrag iets te verkopen, werkzaamheden uit te voeren (ook salaris).

Ik vergeef mijzelf dat ik heb geaccepteerd en toegestaan om het beheren van de financiën van het gezin te zien als mijn verantwoordelijkheid en niet als een verantwoordelijkheid die ik met mijn partner en waar mogelijk met mijn kinderen deel. Tevens vergeef ik mijzelf om het ontstaan van krapte in de begroting als mijn eigen falen te hebben gezien waardoor ik de gevolgen daarvan voor mijzelf hield en niet deelde met mijn partner totdat onoverkomelijk het moment kwam waarop ik aan most geven dat er krapte was waarmee ik mijn partner in de lastige situatie bracht om te moeten bezuinigen op zaken die maar marginaal invloed op de begroting hadden.

 

Ik ga met mijzelf de verbintenis aan om in geval van twijfel bij mijzelf te onderzoeken waar de twijfel vandaan komt en deze te ‘debuggen’ om zo alsnog tot een weloverwogen beslissing te kunnen nemen gebaseerd op feiten en het rekening houden met alle op dat moment in te schatten consequenties.

Ik ga met mijzelf de verbintenis aan om mij niet te laten beïnvloeden als het gaat om het doen van uitgaven en/of zaken aan te gaan die aanzienlijke gevolgen hebben op mijn financiële situatie waarbij ik als argument hanteerde dat ik de andere partij niet kon teleurstellen in wat deze graag wilde/wenste.

Ik ga met mijzelf de verbintenis aan om alle financiële zaken met mijn partner te delen om zo gezamenlijk de beste aanpak te kunnen bepalen.